Bài viết dưới đây phân tích chi tiết những nhóm ngành đang thiếu lao động nghiêm trọng trong quý I năm 2026, nguyên nhân và xu hướng tuyển dụng, giúp doanh nghiệp và người lao động có góc nhìn rõ ràng hơn để chuẩn bị chiến lược phù hợp.
Nhóm ngành sản xuất – khu vực thiếu lao động nghiêm trọng nhất
Nhờ sự tăng trưởng mạnh của các khu công nghiệp mới tại Bình Dương, Long An, Đồng Nai, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hải Phòng, nhóm ngành sản xuất trở thành khu vực đối mặt với tình trạng thiếu lao động trầm trọng nhất trong đầu năm 2026.
Ngành may mặc – dệt may
Ngành may mặc liên tục đứng top đầu về nhu cầu tuyển dụng nhưng lại luôn gặp khó khăn trong việc duy trì lao động ổn định. Lý do là:
- Khối lượng công việc lớn, tăng ca nhiều
- Áp lực tiến độ theo mùa đơn hàng
- Lao động trẻ ít mặn mà với công việc dây chuyền
- Dịch chuyển lao động sang các nghề tự do
Đầu năm 2026, tình trạng thiếu lao động ở nhóm may – dệt may tăng mạnh do các doanh nghiệp nhận đơn hàng châu Âu – Mỹ trở lại nhưng lực lượng lao động lại không tương ứng. Nhiều nhà máy phải tuyển gấp hàng trăm công nhân vận hành máy, thợ may, thợ phụ, kiểm hàng…
Ngành điện tử – lắp ráp linh kiện
Sự bùng nổ của các tập đoàn FDI khiến nhu cầu tuyển dụng tăng cao, đặc biệt tại Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng và Đà Nẵng. Tuy nhiên, lao động trẻ ngày càng có xu hướng tìm công việc tự do, khiến các nhà máy điện tử đối mặt với tình trạng thiếu lao động phổ thông và lao động kỹ thuật.
Nguồn ứng viên mới thường không đủ bù số lao động nghỉ việc sau Tết – khiến các doanh nghiệp điện tử phải chạy chiến dịch tuyển dụng ồ ạt ngay từ đầu năm.
Ngành chế biến thực phẩm – thủy sản
Đầu năm là mùa cao điểm của ngành thủy sản và chế biến thực phẩm, nhưng đây cũng là ngành có sự dịch chuyển lao động lớn. Người lao động quay lại quê sau Tết và không trở lại nhà máy khiến lượng lớn vị trí bị bỏ trống.
Nhiều doanh nghiệp buộc phải tuyển dụng lao động thời vụ hoặc lao động phổ thông không kinh nghiệm để bù vào lượng thiếu hụt, nhưng vẫn không thể giải quyết tình trạng thiếu lao động triền miên.
Nhóm ngành dịch vụ – thương mại thiếu lao động do nhu cầu tăng mạnh
Không chỉ khu công nghiệp khát người, các ngành dịch vụ – thương mại tại thành phố lớn như TP. HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ cũng gặp khó khăn trong việc tuyển người.
Ngành bán lẻ – siêu thị – cửa hàng tiện lợi
Năm 2026, các chuỗi bán lẻ mở rộng mạnh mẽ, đặc biệt là:
- Chuỗi siêu thị mini
- Cửa hàng tiện lợi 24/7
- Trung tâm thương mại
- Cửa hàng thời trang – mỹ phẩm
Tuy nhiên, nhóm nhân viên bán hàng, thu ngân, nhân viên kho và nhân viên hỗ trợ giao hàng lại liên tục thiếu hụt do:
- Sự cạnh tranh giữa các chuỗi lớn
- Lao động trẻ thích môi trường tự do hơn
- Áp lực ca kíp xoay đổi
Đây là nhóm ngành có tình trạng thiếu lao động ổn định và kéo dài quanh năm.
Ngành F&B – nhà hàng – quán ăn
Ngay sau Tết, hầu hết nhà hàng – quán ăn – quán cà phê đều mở lại nhưng lực lượng lao động nghỉ việc sau Tết lên đến 20–40%. Điều này tạo ra khoảng trống nhân sự lớn trong các vị trí như:
- Phục vụ
- Thu ngân
- Barista
- Phụ bếp
- Lao động part-time
Dù nhu cầu tuyển dụng tăng, nhưng nhiều người muốn tìm việc “nhẹ nhàng hơn”, dẫn đến thiếu lao động đáng kể trong mảng F&B.
Ngành du lịch – khách sạn
Năm 2026, lượng khách du lịch quốc tế và nội địa tăng mạnh theo báo cáo của Tổng cục Du lịch. Các khách sạn, khu nghỉ dưỡng, resort, khu vui chơi giải trí đồng loạt tuyển dụng trở lại nhưng không đủ ứng viên.
Những vị trí thiếu nhiều nhất gồm:
- Lễ tân
- Buồng phòng
- Hướng dẫn viên
- Nhân viên dịch vụ khách hàng
Tình trạng thiếu lao động trong du lịch kéo dài do phần lớn nhân sự đã rời ngành từ các năm trước và chuyển sang ngành nghề khác.
Nhóm ngành logistic – vận chuyển – kho bãi thiếu lao động do thương mại điện tử tăng trưởng
Sự tăng trưởng bùng nổ của thương mại điện tử trong 2025 – 2026 khiến logistic trở thành ngành phát triển mạnh nhất, kéo theo nhu cầu nhân lực tăng đột biến.
Nhân viên kho – đóng gói – soạn hàng
Đầu năm 2026, các trung tâm phân phối tại TP. HCM, Bình Dương, Bắc Ninh và Hà Nội đều báo cáo tình trạng thiếu lao động đáng kể trong các vị trí:
- Nhân viên kho
- Soạn hàng
- Đóng gói
- Quản lý tồn kho
Đây là vị trí cần số lượng lớn nhưng tỷ lệ nghỉ việc sau Tết lại cao, khiến doanh nghiệp luôn trong trạng thái tuyển liên tục.
Shipper – tài xế giao hàng
Sự tăng trưởng của các nền tảng như Shopee, Lazada, Tiki, Grab, GHTK… khiến nhu cầu tài xế giao hàng tăng mạnh. Tuy nhiên, nhiều shipper chuyển sang nghề khác sau Tết hoặc quay lại quê nên lượng tài xế thiếu trầm trọng trong quý I.
Tình trạng thiếu lao động này khiến đơn vị vận chuyển phải tăng phí ship hoặc tuyển nhiều ca part-time bù vào thiếu hụt.
Nhân viên điều phối – vận hành kho
Nhóm ngành có yêu cầu cao hơn về kinh nghiệm và kỹ năng vận hành kho thông minh cũng rơi vào tình trạng thiếu hụt nhân lực, nhất là các trung tâm có quy mô trên 10.000 m². Đây là nhóm ngành đặc biệt khó tuyển do yêu cầu kỹ thuật và áp lực công việc lớn.
Nhóm ngành xây dựng – kỹ thuật thiếu lao động có tay nghề
Ngành xây dựng tiếp tục là một trong những ngành “khát người” nhất cả nước. Sự phát triển của hạ tầng, dự án nhà ở – thương mại và khu đô thị khiến nhu cầu lao động tay nghề cao tăng liên tục.
Công nhân xây dựng – thợ hồ – thợ phụ
Những vị trí này gần như luôn nằm trong danh sách thiếu lao động vì:
- Công việc nặng nhọc
- Yêu cầu sức khỏe tốt
- Điều kiện làm việc ngoài trời
- Rủi ro cao
Nhiều lao động trẻ không còn mặn mà với nghề xây dựng, khiến lực lượng chủ yếu là lao động trung niên, dẫn đến thiếu hụt nhân lực trầm trọng.
Kỹ thuật viên điện – nước – cơ khí
Đây là nhóm ngành có yêu cầu tay nghề và kiến thức chuyên môn, nhưng số lượng học viên tại các trường nghề lại giảm trong những năm gần đây. Do đó, đầu năm 2026, doanh nghiệp thiếu hụt mạnh nhân sự như:
- Thợ điện lạnh
- Thợ cơ khí
- Thợ bảo trì máy
- Kỹ thuật điện – nước
Kỹ sư xây dựng – giám sát công trình
Không chỉ thiếu nhân sự phổ thông, các doanh nghiệp xây dựng còn thiếu lao động trình độ cao như kỹ sư, quản lý dự án, giám sát công trình. Đây là nhóm nhân lực cạnh tranh cao giữa các công ty.
Nhóm ngành chăm sóc sức khỏe – y tế thiếu nhân lực dài hạn
Ngành y tế Việt Nam vốn đã thiếu nhân lực, đến năm 2026 càng trở nên căng thẳng hơn.
Điều dưỡng – hộ lý – nhân viên chăm sóc
Số lượng bệnh viện tư nhân, viện dưỡng lão, cơ sở chăm sóc người cao tuổi tăng nhanh khiến nhu cầu điều dưỡng tăng mạnh. Tuy nhiên, lao động trẻ lại ít chọn nghề điều dưỡng vì áp lực và cường độ làm việc cao.
Kỹ thuật viên xét nghiệm – chẩn đoán hình ảnh
Sau đại dịch, nhu cầu kiểm tra sức khỏe tăng, nhưng số lượng kỹ thuật viên đáp ứng tiêu chuẩn lại không đủ. Do đó, tình trạng thiếu lao động xảy ra ở hầu hết bệnh viện và phòng khám lớn.
Dược sĩ – nhân viên bán thuốc
Mặc dù chuỗi nhà thuốc mở rộng mạnh, nguồn dược sĩ đạt chuẩn vẫn thiếu kéo dài. Điều này khiến ngành y tế – dược trở thành một trong những ngành “khát nhân lực” nhất năm 2026.
Nhóm ngành công nghệ thông tin – AI thiếu nhân lực chất lượng cao
Ngoài lao động phổ thông, Việt Nam còn thiếu nghiêm trọng nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ.
Lập trình viên – kỹ sư phần mềm
Mặc dù nhu cầu tuyển dụng rất lớn, nhưng số lượng lập trình viên đáp ứng kỹ năng thực tế lại không nhiều. Điều này khiến tình trạng thiếu lao động trong ngành IT kéo dài suốt nhiều năm.
Chuyên viên AI – Machine Learning – Data Analyst
Năm 2026, các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi số, nhưng nhóm nhân sự chuyên sâu về AI và dữ liệu rất ít. Đây là nhóm ngành lương cao nhưng vẫn khan hiếm.
Chuyên viên an ninh mạng
Do tấn công mạng và rò rỉ dữ liệu ngày càng phổ biến, các công ty rất cần chuyên viên an ninh mạng, nhưng nguồn cung lại không đáp ứng đủ.
Nguyên nhân khiến nhiều ngành rơi vào tình trạng thiếu lao động đầu năm 2026
Lực lượng lao động chuyển sang công việc tự do
Một trong những xu hướng nổi bật khiến nhiều ngành rơi vào tình trạng thiếu lao động là việc người trẻ chuyển sang các công việc tự do như chạy xe công nghệ, giao hàng, bán hàng online, livestream hoặc làm cộng tác viên bán thời gian. Những công việc này đem lại:
- Thu nhập linh hoạt dựa trên năng suất cá nhân,
- Lịch làm việc tự chủ, không bị gò bó ca kíp,
- Môi trường làm việc thoải mái hơn so với nhà máy hoặc dây chuyền sản xuất.
Thế hệ lao động trẻ (Gen Z) đề cao sự tự do và cân bằng cá nhân, nên họ dễ dàng rời bỏ các công việc nặng nhọc hoặc có mức lương không tương xứng. Điều này làm giảm đáng kể nguồn cung lao động phổ thông, đặc biệt ở nhóm ngành sản xuất, may mặc, kho vận và chế biến thực phẩm.
Lao động nghỉ sau Tết không quay lại
Tình trạng lao động nghỉ sau Tết và không quay trở lại nhà máy đã trở thành một thực trạng kéo dài nhiều năm liền. Theo thống kê từ các khu công nghiệp, tỷ lệ lao động nghỉ việc sau Tết luôn dao động từ 15% đến 35%, gây ra tình trạng thiếu lao động ngay từ những tháng đầu năm.
Có nhiều lý do khiến người lao động quyết định không quay lại:
- Muốn ở lại quê để tìm công việc gần nhà hơn,
- Không còn phù hợp với môi trường làm việc cũ,
- Muốn tìm công việc nhẹ nhàng, ít áp lực hơn,
- Chuẩn bị chuyển nghề hoặc thử sức với công việc tự do,
Do đó, các doanh nghiệp sản xuất, điện tử, may mặc, chế biến thủy sản thường rơi vào tình trạng “khát nhân sự” trong quý I hằng năm, buộc phải tuyển gấp để bù đắp lượng thiếu hụt lớn.
Dân số già hóa – lực lượng lao động trẻ ít hơn
Việt Nam đang tiến nhanh vào giai đoạn già hóa dân số, điều này tác động trực tiếp đến thị trường lao động. Tỷ lệ người trẻ trong độ tuổi lao động giảm nhẹ, trong khi lực lượng lao động lớn tuổi lại tăng lên. Sự dịch chuyển này làm cho nguồn nhân lực trẻ – đặc biệt là lao động phổ thông – trở nên khan hiếm hơn so với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Những ngành cần nhiều sức khỏe như xây dựng, vận chuyển, kho bãi, sản xuất linh kiện, chế biến thủy sản… chịu ảnh hưởng nặng nhất. Khi lực lượng lao động trẻ không đủ để thay thế, tình trạng thiếu lao động trở nên rõ rệt hơn, đặc biệt tại các khu công nghiệp lớn.
Môi trường làm việc nặng nhọc – mức lương chưa hấp dẫn
Một nguyên nhân lớn khác dẫn đến tình trạng thiếu lao động là đặc thù môi trường làm việc của nhiều ngành nghề. Những công việc mang tính nặng nhọc hoặc làm trong điều kiện khắc nghiệt như xây dựng, dệt may, chế biến thủy sản, vận hành dây chuyền, đứng máy liên tục… thường khiến người lao động nhanh bị mệt mỏi, không muốn gắn bó lâu dài.
Bên cạnh đó, mức lương ở một số doanh nghiệp vẫn chưa đủ hấp dẫn hoặc không tăng tương xứng với cường độ làm việc thực tế. Điều này khiến người lao động trẻ dễ dàng chuyển sang ngành nghề khác, nơi họ cảm thấy thoải mái hơn và có cơ hội tự chủ về thu nhập.
Giải pháp giúp doanh nghiệp giảm tình trạng thiếu lao động năm 2026
Tăng phúc lợi và lương thưởng
Một trong những cách nhanh nhất và thực tế nhất để thu hút người lao động khi đối mặt với hiện tượng thiếu lao động chính là cải thiện chế độ phúc lợi. Người lao động hiện nay không chỉ quan tâm đến mức lương cơ bản, mà còn chú trọng những yếu tố như môi trường làm việc, phụ cấp, sự ổn định và cơ hội thăng tiến.
Doanh nghiệp có thể áp dụng các hướng sau:
- Tăng phụ cấp cho người lao động, đặc biệt phụ cấp xăng xe, chuyên cần, ca đêm, độc hại hoặc hỗ trợ nhà trọ giúp họ yên tâm làm việc.
- Tăng thu nhập theo năng suất, trả lương xứng đáng cho người làm tốt, tạo động lực để họ gắn bó lâu dài.
- Tạo môi trường làm việc an toàn, hạn chế rủi ro tai nạn, giảm áp lực, cải thiện không gian làm việc và đảm bảo đầy đủ thiết bị bảo hộ.
Trong bối cảnh cạnh tranh nguồn nhân lực, doanh nghiệp sở hữu chính sách phúc lợi tốt sẽ dễ dàng vượt qua tình trạng thiếu lao động hơn các đơn vị khác.
Tuyển dụng đa kênh – mở rộng nguồn ứng viên
Thói quen tìm việc của người lao động đã thay đổi hoàn toàn. Nếu doanh nghiệp chỉ đăng tin tuyển dụng trên một kênh duy nhất, khả năng tiếp cận ứng viên sẽ rất thấp, đặc biệt khi thị trường đang thiếu lao động nghiêm trọng. Do đó, tuyển dụng đa kênh là giải pháp được nhiều doanh nghiệp áp dụng để mở rộng phạm vi tiếp cận.
Các kênh hiệu quả nhất bao gồm:
- Mạng xã hội: Facebook, Zalo, TikTok, Instagram – nơi người trẻ hoạt động mạnh.
- Sàn tuyển dụng: VietnamWorks, Vieclam24h, TopCV, CareerBuilder…
- Đối tác cung ứng lao động: Các công ty chuyên tuyển dụng thời vụ, cung ứng số lượng lớn, phù hợp mùa cao điểm.
- Tuyển dụng theo ca linh hoạt: Thu hút lao động part-time, thời vụ, sinh viên hoặc người làm việc tự do.
Khi doanh nghiệp mở rộng kênh tuyển dụng, khả năng tiếp cận ứng viên phù hợp tăng lên đáng kể, góp phần giảm áp lực thiếu lao động.
Ứng dụng công nghệ trong quản lý nhân sự
Trong bối cảnh 2026, nhiều doanh nghiệp chuyển hướng sang tự động hóa và số hóa để giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công – nhóm lao động đang bị thiếu hụt trầm trọng. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý nhân sự mang lại nhiều lợi ích:
- Tự động hóa quy trình giúp giảm khối lượng công việc thủ công, từ đó giảm số lao động cần thiết cho các nhiệm vụ lặp lại.
- Phần mềm quản lý nhân sự (HRM, ATS) giúp tối ưu tuyển dụng, sàng lọc hồ sơ chính xác và tiết kiệm thời gian.
- Dashboard dữ liệu hỗ trợ lãnh đạo đưa ra quyết định nhanh hơn trong bố trí ca kíp, phân bổ lao động và dự báo thiếu hụt nhân lực.
- Công nghệ trong vận hành như robot kho hàng, dây chuyền tự động hóa, hệ thống phân loại hàng hóa… giúp giảm đáng kể nhu cầu tuyển công nhân phổ thông.
Khi doanh nghiệp áp dụng công nghệ đúng cách, không chỉ giảm được tình trạng thiếu lao động, mà còn tăng năng suất và tối ưu chi phí vận hành trong dài hạn.
Kết luận
Tình trạng thiếu lao động đầu năm 2026 không chỉ xảy ra ở một vài ngành mà lan rộng từ sản xuất, dịch vụ đến logistic, xây dựng và công nghệ.
Đây là thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp cải tiến chính sách nhân sự, nâng cao trải nghiệm lao động và ứng dụng công nghệ nhằm giảm phụ thuộc vào nhân lực.
Người lao động cũng có nhiều cơ hội hơn để lựa chọn công việc phù hợp, đặc biệt ở những ngành đang cần tuyển gấp. Hiểu rõ bức tranh thị trường sẽ giúp cả doanh nghiệp và người lao động chủ động hơn trong chiến lược phát triển năm 2026.
Liên hệ với chúng tôi:
Hotline: 092 642 3838
Fanpage: LET’S GO
Website: Việc làm LET’S GO
Tham khảo thêm:
Website: Tuyển dụng TTV
