Trong bối cảnh người lao động ngày càng quan tâm đến an sinh lâu dài, bảo hiểm xã hội trở thành lựa chọn quan trọng giúp đảm bảo thu nhập ổn định và cuộc sống bền vững khi về già. Chính vì vậy, bảo hiểm xã hội tự nguyện trở thành giải pháp quan trọng giúp người lao động tự bảo vệ chính mình mà không phụ thuộc vào doanh nghiệp.
Bảo hiểm xã hội tự nguyện là gì?
Bảo hiểm xã hội tự nguyện là hình thức tham gia BHXH do Nhà nước tổ chức, cho phép người lao động tự đóng – tự hưởng, hướng đến mục tiêu:
- Có lương hưu khi về già
- Được cấp thẻ BHYT miễn phí suốt đời sau khi nghỉ hưu
- Được hỗ trợ một phần mức đóng từ ngân sách Nhà nước
- Nếu như bảo hiểm xã hội bắt buộc do doanh nghiệp đóng cùng, thì bảo hiểm xã hội tự nguyện dành cho:
- Lao động tự do
- Người buôn bán nhỏ
- Người làm nghề cá, nông nghiệp
- Tài xế công nghệ
- Người nội trợ
- Người làm việc thời vụ – không ký hợp đồng
- Người tạm ngừng đóng BHXH bắt buộc
Đây là giải pháp giúp mọi người đều có cơ hội tích lũy an sinh và đảm bảo tài chính khi về già.
Vì sao người lao động nên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện?
Có lương hưu khi về già
Hiện nay, khi đến tuổi nghỉ hưu, nhiều người lao động tự do không có thu nhập ổn định. Nhờ tham gia bảo hiểm xã hội, bạn sẽ được nhận:
- Lương hưu hàng tháng
- Được điều chỉnh theo tình hình kinh tế
- Được hưởng đến cuối đời
Mức lương hưu không lớn nhưng rất ổn định, giúp người lao động giảm gánh nặng tài chính tuổi già.
Được cấp thẻ BHYT miễn phí
Sau khi nhận lương hưu, bạn sẽ được cấp thẻ BHYT miễn phí, giảm chi phí khám chữa bệnh tới 80%–95%. Đây là quyền lợi vô cùng thiết thực khi tuổi cao, bệnh tật nhiều hơn.
Được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng
Nhà nước hỗ trợ mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo tỷ lệ:
| Đối tượng | Mức hỗ trợ |
| Hộ nghèo | 30% |
| Hộ cận nghèo | 25% |
| Đối tượng khác | 10% |
Nhờ đó, người lao động chỉ phải đóng từ 77.000 – 350.000 đồng/tháng tùy mức lựa chọn.
Tự chủ – linh hoạt – phù hợp mọi hoàn cảnh
Bạn có thể:
- Tự chọn mức đóng
- Tự chọn phương thức đóng
- Đóng gián đoạn vẫn được cộng dồn
- Không phụ thuộc vào doanh nghiệp
Điều này giúp bảo hiểm xã hội tự nguyện phù hợp với người có thu nhập không ổn định.
Tránh rủi ro về già – không phụ thuộc con cái
Lương hưu giúp:
- Tự chủ tài chính
- Không phụ thuộc vào con cháu
- Có tiền sinh hoạt hàng tháng
- Giảm áp lực kinh tế gia đình
- Đây là mục tiêu quan trọng nhất của bảo hiểm xã hội.
Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện?
Tất cả công dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc đều có thể đóng, bao gồm:
- Người làm nghề tự do
- Bán hàng online
- Người nội trợ, người làm việc gia đình
- Tài xế Grab, Be, Gojek
- Công nhân thời vụ
- Người làm nghề nông, đánh bắt cá
- Sinh viên muốn tham gia sớm
- Người ngừng đóng BHXH bắt buộc nhưng chưa đủ năm
- Người chuẩn bị nghỉ hưu nhưng còn thiếu thời gian đóng
Chỉ cần bạn muốn có lương hưu → Bạn có thể tham gia.
Các chế độ hưởng khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
Khác với BHXH bắt buộc có nhiều chế độ, BHXH tự nguyện chỉ bao gồm:
Chế độ hưu trí
Chế độ tử tuất
Tuy nhiên, đây là hai chế độ quan trọng nhất.
Chế độ hưu trí
Để được hưởng lương hưu, bạn cần:
Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định
Có từ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên
Khi hưởng lương hưu, bạn sẽ:
✔ Nhận lương cố định hàng tháng
✔ Được điều chỉnh khi Nhà nước điều chỉnh
✔ Được cấp BHYT miễn phí
✔ Được nhận lương đến khi qua đời
Chế độ tử tuất
Nếu người tham gia qua đời, thân nhân sẽ được nhận:
- Trợ cấp mai táng
- Trợ cấp tuất một lần
Dù không còn sống để hưởng hưu, nhưng số tiền bạn đã đóng không mất đi.
Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện mới nhất năm 2026
Mức đóng BHXH tự nguyện được tính bằng:
22% × mức thu nhập lựa chọn
Bạn có thể chọn mức thu nhập từ:
Thấp nhất: 1.500.000 đồng
Cao nhất: 20.000.000 đồng
Ví dụ:
Chọn mức thu nhập 1.500.000 → Đóng 330.000 đồng/tháng
Chọn mức thu nhập 3.000.000 → Đóng 660.000 đồng/tháng
Sau khi đã trừ hỗ trợ của Nhà nước, mức đóng thực tế chỉ còn 77.000 – 350.000 đồng/tháng, tùy đối tượng.
Phương thức đóng linh hoạt – phù hợp mọi thu nhập
Người lao động có thể đóng theo phương thức:
- Đóng hàng tháng
- Đóng 3 tháng/lần
- Đóng 6 tháng/lần
- Đóng 12 tháng/lần
- Đóng một lần cho nhiều năm về sau
- Đóng một lần cho những năm còn thiếu
Đặc biệt được phép đóng một lần tối đa 10 năm, rất phù hợp cho người lớn tuổi muốn đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Những trường hợp được rút BHXH tự nguyện một lần
Người lao động có thể rút BHXH tự nguyện khi:
- Đủ tuổi nhưng chưa đủ 20 năm đóng
- Ra nước ngoài định cư
- Mắc bệnh hiểm nghèo
- Không còn khả năng tiếp tục đóng
Tuy nhiên, khuyến khích không rút, vì lương hưu mang lại lợi ích lâu dài hơn rất nhiều.
Cách tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
Bạn có thể đăng ký thông qua:
Bưu điện (phổ biến nhất)
Chỉ cần mang:
- CCCD
- Tiền đóng theo tháng muốn đăng ký
Bưu điện hỗ trợ lập hồ sơ và hướng dẫn chi tiết.
Cơ quan BHXH quận/huyện
Đăng ký trực tiếp tại cơ quan BHXH nơi cư trú.
Đăng ký online trên VssID
Ứng dụng của BHXH Việt Nam cho phép:
- Đăng ký
- Theo dõi quá trình đóng
- Kiểm tra sổ BHXH
Ủy quyền nhân viên thu BHXH tại địa phương
Cần đảm bảo nhân viên thu thuộc hệ thống BHXH nhà nước, không phải cá nhân tự phát.
Những sai lầm người lao động thường gặp khi tham gia bảo hiểm xã hội
Nghĩ rằng chỉ người có hợp đồng mới được đóng BHXH
Đây là hiểu lầm phổ biến nhất. Nhiều người cho rằng chỉ lao động có hợp đồng mới tham gia bảo hiểm xã hội, trong khi:
Bất kỳ ai từ 15 tuổi trở lên, có nhu cầu an sinh và không thuộc diện BHXH bắt buộc đều có thể tham gia BHXH tự nguyện.
Bao gồm:
- Người làm tự do
- Người bán hàng nhỏ lẻ
- Tài xế công nghệ
- Người nội trợ
- Nông dân, ngư dân
- Công nhân thời vụ
- Người nghỉ việc giữa chừng
BHXH tự nguyện được tạo ra để mọi người dân đều có cơ hội có lương hưu – không phân biệt nghề nghiệp.
Nghĩ rằng đóng ít thì sau này không được hưởng nhiều
Không ít người cho rằng:
“Tiền đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp thì hưởng chẳng được bao nhiêu.”
Thực tế:
- Lương hưu tuy không lớn nhưng ổn định
- Được nhận hàng tháng – đến cuối đời
- Được cấp thẻ BHYT miễn phí có giá trị rất lớn
- Lương hưu được Nhà nước điều chỉnh tăng định kỳ
Vì vậy, dù mức đóng không cao, quyền lợi bạn nhận được kéo dài cả đời, giá trị tích lũy rất lớn.
Nghĩ rằng phải đóng liên tục – không được ngắt quãng
Sai lầm này khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội tham gia.
BHXH tự nguyện không yêu cầu đóng liên tục, bạn có thể:
- Dừng lại khi gặp khó khăn tài chính
- Tiếp tục đóng khi có điều kiện
- Dồn đóng cho các năm còn thiếu
- Đóng một lần tối đa 10 năm
Tất cả thời gian đã đóng đều được bảo lưu, không mất đi dù bạn tạm ngưng nhiều năm.
Nghĩ rằng mất tiền nếu không kịp hưởng lương hưu
Một số người lo ngại:
“Nếu chưa kịp hưởng lương hưu mà qua đời thì mất hết tiền.”
Thực tế:
Thân nhân sẽ nhận trợ cấp tử tuất, bao gồm:
- Trợ cấp mai táng
- Trợ cấp tuất một lần (tính theo số năm đã đóng)
Điều này đảm bảo số tiền người lao động đã tích lũy không bao giờ mất, mà được chuyển về cho gia đình.
Người lao động nên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện khi nào?
Không phải ai cũng biết thời điểm phù hợp để tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Thực tế, tùy theo độ tuổi, công việc và điều kiện tài chính, mỗi người sẽ có “thời điểm vàng” riêng để bắt đầu. Dưới đây là những giai đoạn lý tưởng nhất để tham gia, giúp tối ưu chi phí và tối đa quyền lợi lâu dài.
Khi còn trẻ
Tham gia từ sớm là lựa chọn thông minh nhất. Khi bạn bắt đầu đóng bảo hiểm xã hội từ năm 20–30 tuổi:
- Mỗi tháng chỉ cần đóng số tiền rất nhỏ
- Thời gian tích lũy dài → dễ đủ 20 năm đóng
- Không bị áp lực phải đóng dồn khi lớn tuổi
- Lương hưu sau này ổn định và bền vững hơn
Ngoài ra, tuổi trẻ thường có sức khỏe tốt, ít rủi ro tài chính, nên việc dành một khoản nhỏ hàng tháng để tham gia BHXH tự nguyện gần như không gây áp lực.
Khi đi làm tự do
Người làm nghề tự do như bán hàng online, chạy xe công nghệ, phụ hồ, làm dịch vụ, làm nghề nông… thường không được doanh nghiệp đóng BHXH bắt buộc. Thu nhập không ổn định khiến họ dễ bỏ qua việc chuẩn bị cho tương lai.
Tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mang đến lợi ích:
- Được chủ động chọn mức đóng phù hợp
- Có thể đóng theo tháng, theo quý hoặc theo năm
- Thu nhập thấp cũng vẫn duy trì được
- Có quyền hưởng lương hưu như người lao động chính thức
Dù công việc có biến động, bạn vẫn có thể giữ được nền tảng an sinh lâu dài.
Khi còn thiếu năm để hưởng lương hưu
Nhiều người từng đóng BHXH bắt buộc nhưng nghỉ việc sớm, sau đó không có đơn vị tiếp tục đóng. Khi gần đến tuổi hưu họ mới phát hiện mình thiếu vài năm hoặc thiếu đến cả chục năm để đủ 20 năm hưởng lương hưu.
Trong trường hợp này, bảo hiểm xã hội tự nguyện chính là “cứu cánh” tuyệt vời:
- Được phép đóng một lần cho các năm còn thiếu
- Có thể đóng dồn tối đa 10 năm
- Chỉ cần đủ 20 năm là được nhận lương hưu bình thường
Thay vì rút BHXH một lần (dễ thiệt thòi), người lao động có thể đóng bù để giữ quyền hưởng lương hưu trọn đời.
Khi muốn có an sinh lâu dài và ổn định
Đối với những ai muốn cuộc sống tuổi già an toàn, không phụ thuộc con cái hoặc không lo thiếu thu nhập khi nghỉ hưu, thì việc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là lựa chọn hợp lý.
Lợi ích:
- Có lương hưu đều đặn mỗi tháng
- Có thẻ bảo hiểm y tế miễn phí
- Giảm gánh nặng cho gia đình
- Tự chủ về tài chính khi lớn tuổi
Ngày nay, nhiều người trẻ có tư duy độc lập lựa chọn BHXH tự nguyện từ rất sớm để đảm bảo tương lai.
Những câu hỏi thường gặp về bảo hiểm xã hội tự nguyện
Phần câu hỏi thường gặp (FAQ) giúp người lao động hiểu rõ hơn về quy định, quyền lợi và các tình huống đặc biệt khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Dưới đây là các thắc mắc phổ biến và lời giải đáp chính xác, dễ hiểu.
Có thể đóng song song BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện không?
Không. Theo quy định của Nhà nước, người lao động không được đóng cùng lúc BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.
Lý do:
- BHXH bắt buộc đã bao gồm toàn bộ chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất.
- BHXH tự nguyện chỉ dành cho những người không thuộc diện bắt buộc.
Nếu bạn đang làm việc tại doanh nghiệp và ký hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên, bạn bắt buộc phải đóng BHXH bắt buộc, không được chuyển sang tự nguyện.
Đóng BHXH tự nguyện có được vay vốn ngân hàng không?
Có. Nhiều ngân hàng và tổ chức tài chính chấp nhận sổ bảo hiểm xã hội như một hình thức chứng minh năng lực tài chính.
Sổ BHXH tự nguyện giúp:
- Chứng minh bạn có khoản tích lũy dài hạn
- Thể hiện sự ổn định về tài chính
- Tăng uy tín khi vay vốn trả góp
- Đặc biệt, các gói cho vay tiêu dùng hoặc vay tín chấp thường ưu tiên người có thời gian đóng BHXH trên 12 tháng.
Nếu dừng đóng BHXH tự nguyện có mất quyền lợi không?
Không. Nếu bạn dừng đóng giữa chừng, toàn bộ thời gian đã tham gia bảo hiểm xã hội vẫn được bảo lưu.
Điều này có nghĩa là:
- Bạn không mất tiền đã đóng
- Mọi năm đã đóng vẫn được cộng dồn
- Bạn có thể đóng tiếp bất cứ lúc nào
- Khi nào đủ 20 năm vẫn được nhận lương hưu
Đây là một trong những ưu điểm lớn nhất của BHXH tự nguyện, giúp người lao động thu nhập thấp hoặc không ổn định yên tâm tham gia.
Kết luận: Bảo hiểm xã hội tự nguyện – tấm “lá chắn an sinh” cho người lao động
Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng linh hoạt, nhiều người làm nghề tự do, bán hàng online, chạy xe công nghệ, làm thời vụ… không có hợp đồng lao động để tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Chính vì vậy, bảo hiểm xã hội tự nguyện trở thành giải pháp thiết thực nhất giúp người lao động chủ động xây dựng tương lai an toàn cho chính mình.
Đây không chỉ là một hình thức tiết kiệm dài hạn, mà còn là tấm “lá chắn an sinh” bảo vệ bạn trước những rủi ro của tuổi già khi sức lao động không còn như trước. Mỗi tháng bạn đóng một khoản nhỏ, nhưng đổi lại là lương hưu ổn định, thẻ bảo hiểm y tế miễn phí suốt đời, và đặc biệt là sự an tâm – thứ mà không có khoản tiền ngắn hạn nào có thể mang lại.
Dù bạn đang làm công việc tự do, buôn bán nhỏ, hay lao động thời vụ, chỉ cần có quyết định tham gia từ hôm nay, bạn đã đặt nền móng vững chắc cho cuộc sống tuổi già chủ động và đầy đủ hơn. Bảo hiểm xã hội tự nguyện không phải là chi phí – đó là khoản đầu tư thông minh cho tương lai, là cam kết bạn dành cho chính mình và gia đình.
Hãy xem đây như một bước khởi đầu cho hành trình an sinh bền vững. Tương lai phụ thuộc vào những quyết định bạn tạo ra ngay từ hôm nay. Hãy bắt đầu sớm để được hưởng trọn vẹn những quyền lợi đáng giá nhất.
với chúng tôi:
Hotline: 092 642 3838
Fanpage: LET’S GO
Website: Việc làm LET’S GO
Tham khảo thêm:
Website: Tuyển dụng TTV
