Trong môi trường sản xuất, lương tăng ca là nguồn thu nhập quan trọng giúp công nhân cải thiện đời sống và bảo vệ quyền lợi khi làm thêm giờ.. Tuy nhiên, không phải công nhân nào cũng hiểu rõ lương tăng ca được tính như thế nào, doanh nghiệp áp dụng hệ số bao nhiêu, hay thời gian nào được xem là tăng ca hợp pháp. Điều này dễ dẫn đến tình trạng tính sai, tính thiếu hoặc gây tranh cãi giữa người lao động và doanh nghiệp.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu tất cả quy định mới nhất về lương tăng ca, cách tính theo Bộ luật Lao động, ví dụ thực tế, quyền lợi cần nắm và những lưu ý quan trọng mà công nhân không thể bỏ qua.
Lương tăng ca là gì? Công nhân cần hiểu đúng ngay từ đầu
Lương tăng ca (tiền làm thêm giờ) là khoản tiền công nhân được trả khi làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường theo luật định. Theo Bộ luật Lao động 2019:
- Thời gian làm việc bình thường là 8 giờ/ngày, 48 giờ/tuần (hoặc 40 giờ với doanh nghiệp áp dụng giờ làm giảm).
- Làm việc vượt thời gian trên gọi là làm thêm giờ.
Người lao động có quyền:
- Đồng ý hoặc từ chối tăng ca
- Nhận lương tăng ca đúng theo hệ số quy định
- Được nghỉ bù nếu doanh nghiệp cho nghỉ thay tiền lương
Lương tăng ca không bao giờ được trả bằng 100% lương, mà phải cao hơn để bù đắp công sức tăng thêm.
Quy định pháp luật về lương tăng ca công nhân cần biết
Hệ số lương tăng ca theo quy định
Bộ luật Lao động quy định các hệ số như sau:
| Loại tăng ca | Hệ số tối thiểu |
| Làm thêm ngày thường | 150% |
| Làm thêm ngày nghỉ hàng tuần | 200% |
| Làm thêm ngày lễ, Tết | 300% (chưa tính lương ngày lễ) |
| Làm thêm ban đêm | + 30% lương giờ |
| Tăng ca ban đêm | + 20% lương tăng ca ban ngày |
Công thức tính chi tiết sẽ được trình bày ở phần dưới.
Thời gian tăng ca tối đa
- Tối đa 40 giờ/tháng
- Tối đa 200 giờ/năm
- Một số ngành đặc thù được phép đến 300 giờ/năm (sản xuất linh kiện điện tử, may mặc, dệt, da giày…)
Nếu vượt mức này → doanh nghiệp vi phạm luật.
Người lao động có quyền từ chối tăng ca
Công nhân KHÔNG bắt buộc phải tăng ca nếu:
- Không đủ sức khỏe
- Có vấn đề gia đình
- Không đồng ý với mức tăng ca được đề nghị
- Doanh nghiệp không thông báo trước 24 giờ
Việc ép buộc tăng ca là hành vi vi phạm.
Cách tính lương tăng ca theo giờ – Công thức chuẩn nhất 2026
Lương tăng ca được tính dựa trên:
- Lương cơ bản
- Số giờ làm thêm
- Hệ số tăng ca theo loại ngày
Công thức chung
Lương tăng ca = (Lương giờ thực tế × Hệ số tăng ca × Số giờ làm thêm)
Trong đó:
Lương giờ thực tế = Tổng lương tháng / Số giờ làm việc bình thường
Thông thường:
- 26 ngày công/tháng
- 8 giờ/ngày
→ 208 giờ/tháng
Ví dụ minh họa cách tính lương tăng ca cho công nhân
Giả sử công nhân A có mức lương cơ bản:
7.000.000 đồng/tháng
Tính lương giờ
7.000.000 / 208 = 33.653 đồng/giờ
Làm thêm ngày thường – hệ số 150%
Ví dụ công nhân làm thêm 2 giờ:
Lương tăng ca =
33.653 × 150% × 2
= 33.653 × 1,5 × 2
= 100.959 đồng
Làm thêm ngày nghỉ – hệ số 200%
Lương tăng ca =
33.653 × 200% × 2
= 33.653 × 2 × 2
= 134.612 đồng
Làm thêm ngày lễ – hệ số 300%
Lương tăng ca =
33.653 × 300% × 2
= 33.653 × 3 × 2
= 201.918 đồng
Tăng ca ban đêm
Làm ban đêm: (hệ số +30%)
Tăng ca ban đêm: (hệ số ban ngày +20%)
Ví dụ tăng ca 2 giờ ban đêm ngày thường:
Lương tăng ca ban đêm =
33.653 × (150% + 30% + 20%) × 2
= 33.653 × 2 × 2
= 134.612 đồng
Cách tính lương tăng ca theo từng loại ngày trong thực tế nhà máy
Tăng ca ngày thường
Hệ số: 150%
Đây là loại tăng ca phổ biến nhất trong nhà máy. Thường áp dụng khi:
- Doanh nghiệp nhận thêm đơn hàng
- Sản lượng cần hoàn thành gấp
- Dây chuyền thiếu người do nghỉ phép
Khi làm thêm vào ngày làm việc bình thường (thứ 2 đến thứ 7), công nhân sẽ được nhận ít nhất 150% lương giờ thực tế.
Ví dụ:
Một giờ tăng ca ngày thường = 1,5 × lương giờ.
Khi cộng dồn cả tháng, tiền tăng ca ngày thường giúp tổng thu nhập tăng đáng kể.
Tăng ca ngày nghỉ chủ nhật
Hệ số: 200%
Ngày nghỉ hàng tuần (chủ nhật hoặc ngày nghỉ cố định của doanh nghiệp) thường được áp dụng hệ số cao hơn, bởi đây là thời gian nghỉ chính thức của người lao động.
Tăng ca ngày nghỉ thường xảy ra:
- Cuối năm
- Mùa cao điểm
- Khi có đơn hàng gấp
Một giờ tăng ca ngày nghỉ = 2 × lương giờ.
Ví dụ công nhân tăng ca 3 giờ → hưởng mức 200% cho cả 3 giờ đó.
Tăng ca chủ nhật giúp nâng tổng thu nhập tháng lên vài trăm nghìn đến vài triệu đồng tùy số giờ.
Tăng ca ngày lễ – Tết
Hệ số: 300% (chưa tính 100% lương ngày lễ)
Theo luật, công nhân đi làm ngày lễ (30/4, 1/5, Quốc khánh, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán…) được hưởng:
- 300% tiền lương tăng ca
- Cộng thêm 100% lương ngày lễ bình thường
Tổng cộng lên tới 400% lương giờ.
Ví dụ:
1 giờ làm việc ngày lễ = 4 × lương giờ.
Đây là mức hưởng cao nhất trong hệ số tăng ca, thường giúp công nhân tăng thu nhập mạnh trong dịp lễ.
Tăng ca ban đêm
Theo Bộ luật Lao động, làm việc từ 22h đến 6h sáng được xem là làm đêm. Tiền tăng ca ban đêm gồm nhiều khoản cộng dồn:
Quyền lợi bao gồm:
- +30% lương làm ban đêm
- +20% lương tăng ca nếu làm thêm trong khung giờ này
- Hệ số tăng ca theo loại ngày (150% – 200% – 300%)
Ví dụ:
Công nhân làm thêm 3 giờ từ 22h – 01h ngày thường:
- Lương tăng ca ngày thường: 150%
- Cộng thêm 30% đêm
- Cộng thêm 20% tăng ca đêm
→ Tổng hệ số có thể đạt 200% hoặc hơn, tùy theo tính toán của doanh nghiệp.
Tăng ca ban đêm thường mang lại thu nhập cao, nhưng cũng ảnh hưởng sức khỏe, vì vậy doanh nghiệp phải đảm bảo:
- Bố trí nghỉ ngơi hợp lý
- Không ép buộc tăng ca đêm quá mức
- Tính đúng tiền tăng ca để bù đắp cho người lao động
Các khoản bổ sung ảnh hưởng đến lương tăng ca
Phụ cấp có được tính vào lương tăng ca không?
Tùy doanh nghiệp, có thể được tính hoặc không:
- Phụ cấp trách nhiệm
- Phụ cấp tay nghề
- Phụ cấp chuyên cần
- Phụ cấp xăng xe – nhà trọ – ca đêm
Theo luật, tiền tăng ca được tính trên tiền lương thực trả, bao gồm:
✔ Lương cơ bản
✔ Các khoản phụ cấp gắn với công việc
Không bao gồm:
✘ Tiền thưởng
✘ Chuyên cần
✘ Hỗ trợ nhà trọ, xăng xe
✘ Khoản phúc lợi khác
Quyền lợi công nhân cần biết về tăng ca
Được nghỉ bù
Trong một số trường hợp, doanh nghiệp có thể sắp xếp nghỉ bù thay vì trả tiền tăng ca. Tuy nhiên, việc nghỉ bù phải tuân theo quy định của Bộ luật Lao động và phải có sự đồng thuận từ công nhân.
Cụ thể:
- Công nhân phải được nghỉ đúng số giờ đã tăng ca
- Thời gian nghỉ bù phải được thông báo rõ ràng
- Chỉ được áp dụng khi người lao động đồng ý
- Doanh nghiệp không được tự ý áp đặt hoặc trừ lương
Nghỉ bù thường áp dụng khi nhà máy giảm đơn hàng, không còn nhu cầu tăng ca và muốn cân bằng lại sức khỏe cho người lao động.
Không bị phạt nếu từ chối tăng ca
Tăng ca phải được thực hiện trên tinh thần tự nguyện. Pháp luật quy định rất rõ:
- Công nhân có quyền từ chối tăng ca
- Không được trừ chuyên cần nếu không tăng ca
- Không được ép buộc hoặc đe dọa
- Không được giao ca làm nặng hơn để “trả đũa”
Việc từ chối tăng ca không phải hành vi vi phạm kỷ luật. Doanh nghiệp chỉ có quyền đề xuất tăng ca, không có quyền bắt buộc nếu không có sự đồng ý của người lao động.
Được công bố bảng chấm công minh bạch
Lương tăng ca chỉ chính xác khi bảng chấm công minh bạch và rõ ràng. Công nhân có quyền:
- Kiểm tra số giờ tăng ca mỗi ngày
- Xem lại giờ quẹt thẻ ra – vào
- Đối chiếu số giờ nghỉ phép, nghỉ bù
- Yêu cầu sửa lại nếu thấy ghi sai
- Được HR hoặc tổ trưởng giải thích rõ ràng
Việc công bố bảng công giúp công nhân tự đối chiếu, tránh việc:
- Bị tính thiếu giờ
- Sai hệ số tăng ca
- Bỏ sót thời gian làm thêm
- Không tính phụ cấp đi kèm
Nếu phát hiện sai sót, công nhân có quyền phản ánh trực tiếp và yêu cầu điều chỉnh trước khi chốt bảng công.
Những lỗi tính lương tăng ca mà công nhân thường gặp
Tính thiếu giờ tăng ca
Đây là lỗi phổ biến nhất, thường xuất hiện ở các nhà máy tăng ca nhiều hoặc có ca kéo dài đến đêm. Các nguyên nhân chính gồm:
- Máy chấm công lỗi: Máy nhận diện sai, không quét được khuôn mặt, không lưu giờ ra vào.
- Nhân viên chấm công nhập dữ liệu sai: Lỗi thao tác hoặc thiếu kiểm tra khiến số giờ tăng ca bị nhập thiếu.
- Thiếu minh bạch trong quy trình: Không công bố bảng công hằng ngày, dẫn đến công nhân không kiểm soát được số giờ thực tế.
Lỗi tính thiếu giờ khiến lương tăng ca bị giảm đáng kể, đặc biệt với công nhân làm tăng ca nhiều giờ liên tục.
Tính sai hệ số
Hệ số tăng ca là yếu tố quan trọng quyết định mức thu nhập cuối tháng. Tuy nhiên, nhiều công ty hoặc nhân viên tính lương vẫn mắc phải các lỗi sau:
- Áp dụng 150% thay vì 200% trong ngày nghỉ
- Tính ban đêm như ban ngày, không cộng thêm 30% lương đêm
- Không cộng thêm 20% cho tăng ca ban đêm theo quy định
- Lẫn lộn giữa ngày thường – ngày nghỉ – ngày lễ
Chỉ cần sai hệ số 1 ngày, tiền lương tăng ca có thể chênh lệch vài chục đến vài trăm nghìn đồng. Nếu sai nhiều ngày, mức thiệt hại rất lớn.
Không cộng phụ cấp vào lương giờ
Nhiều doanh nghiệp tính lương tăng ca chỉ dựa trên lương cơ bản, mà không cộng thêm một số phụ cấp có tính chất liên quan đến công việc. Điều này dễ làm giảm quyền lợi của công nhân.
Một số phụ cấp phải được tính vào lương giờ (tùy quy định doanh nghiệp):
- Phụ cấp tay nghề
- Phụ cấp kỹ thuật
- Phụ cấp trách nhiệm
- Phụ cấp độc hại (tùy ngành)
Nếu các khoản này không được cộng vào lương giờ → lương tăng ca bị tính thiếu.
Những dấu hiệu bất thường khi tính lương tăng ca (cần kiểm tra ngay)
- Giờ tăng ca ít hơn thực tế
- Hệ số không đúng
- Nghỉ bù thay vì trả tiền mà không thông báo
- Lương tăng ca chậm hơn lương thường
- Không được xem bảng công
Nếu có dấu hiệu sai → nhờ tổ trưởng hoặc HR kiểm tra lại.
Bí quyết để công nhân tự bảo vệ quyền lợi khi tính lương tăng ca
Luôn chụp lại giờ tan ca khi tăng ca kéo dài
Đây là thói quen quan trọng giúp bạn có bằng chứng khi xảy ra sai lệch chấm công.
Khi làm thêm giờ buổi tối hoặc tăng ca kéo dài nhiều ngày liên tục, hệ thống chấm công có thể:
- Ghi thiếu giờ
- Không nhận diện khuôn mặt
- Ghi nhầm sang ngày hôm sau
Việc chụp lại đồng hồ tan ca hoặc lưu tin nhắn thông báo từ tổ trưởng sẽ giúp bạn dễ dàng chứng minh số giờ tăng ca thực tế khi đối chiếu với bảng công.
Theo dõi bảng công hằng ngày
Nhiều công nhân chỉ kiểm tra bảng công vào cuối tháng, đến lúc phát hiện sai thì rất khó điều chỉnh. Vì vậy, bạn nên:
- Kiểm tra bảng công mỗi ngày hoặc mỗi tuần
- Đối chiếu với giờ vào – ra của chính mình
- Báo ngay cho tổ trưởng hoặc nhân sự nếu thấy sai
Theo dõi thường xuyên giúp bạn xử lý nhanh, tránh việc sai sót tích lũy dẫn đến thiếu lương tăng ca vào cuối tháng.
Tự tính thử tiền tăng ca để đối chiếu
Tự tính là cách tốt nhất để biết doanh nghiệp tính đúng hay sai. Bạn chỉ cần nắm:
- Lương cơ bản
- Tổng số giờ làm việc bình thường mỗi tháng
- Số giờ tăng ca
- Hệ số tăng ca theo từng loại ngày
Chỉ cần vài thao tác đơn giản là bạn có thể tính được mức lương tăng ca của mình. Khi có sự chênh lệch, bạn sẽ biết ngay để yêu cầu kiểm tra.
Hỏi kỹ về phụ cấp được tính vào lương tăng ca
Mỗi doanh nghiệp có cách áp dụng khác nhau trong việc tính phụ cấp vào lương giờ. Vì vậy, bạn cần hỏi rõ:
- Phụ cấp chuyên môn có tính vào tăng ca không?
- Phụ cấp kỹ thuật có được cộng vào lương giờ không?
- Phụ cấp đi lại, nhà trọ, chuyên cần có được tính không?
Việc hiểu rõ cơ cấu lương giúp bạn biết chính xác mức lương tăng ca mình đáng được hưởng.
Yêu cầu minh bạch khi có sai lệch
Nếu phát hiện sai:
- Giờ tăng ca không đủ
- Hệ số áp dụng không đúng
- Phụ cấp không được tính đúng
- Thiếu tiền tăng ca nhiều ngày
→ Bạn có quyền yêu cầu giải thích rõ ràng.
Đừng ngại trao đổi trực tiếp với:
- Tổ trưởng chuyền (kiểm soát số giờ thực tế)
- Bộ phận nhân sự (quản lý bảng công & tính lương)
- Công đoàn cơ sở (bảo vệ quyền lợi người lao động)
Minh bạch là yếu tố quan trọng để đảm bảo lương tăng ca được tính chính xác, đúng luật và đúng công sức của công nhân.
Kết luận: Hiểu đúng cách tính lương tăng ca giúp công nhân bảo vệ quyền lợi
Lương tăng ca luôn là một phần thu nhập quan trọng đối với công nhân nhà máy, nhất là trong những thời điểm cao điểm sản xuất khi đơn hàng nhiều và nhu cầu làm thêm giờ tăng mạnh. Việc nắm rõ quy định và cách tính giúp người lao động không chỉ chủ động hơn trong kế hoạch tài chính, mà còn tránh được những trường hợp bị tính sai, tính thiếu – điều vẫn thường xảy ra ở nhiều nhà máy.
Khi công nhân hiểu đúng mức phần trăm tăng ca theo ngày thường, ngày nghỉ, lễ Tết; hiểu về khung giờ vàng, mức lương cơ bản, và các quy định pháp luật liên quan, họ sẽ biết cách đối chiếu bảng lương của mình một cách chính xác. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi vật chất mà còn tạo sự yên tâm, minh bạch trong quá trình làm việc.
Tăng ca mang lại thu nhập tốt hơn, nhưng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được trả đúng – đủ – minh bạch. Vì vậy, mỗi người lao động cần trang bị cho mình kiến thức về lương tăng ca để tự bảo vệ quyền lợi và xây dựng cuộc sống ổn định hơn.
Liên hệ với chúng tôi:
Hotline: 092 642 3838
Fanpage: LET’S GO
Website: Việc làm LET’S GO
Tham khảo thêm:
Website: Tuyển dụng TTV
